CAVV advies inzake bewapende drones; een psychologisch perspectief

drone war gamesDeze week werd een advies inzake bewapende drones opgeleverd door de Commissie van advies in zake volkenrechtelijke vraagstukken. In het rapport wordt de limitering van het rapport duidelijk aangegeven als het zijnde een juridische analyse en toch wordt het psychologisch veld aangestipt.
Men stelt: ‘Een veel gehoorde ethische kanttekening bij de inzet van bewapende drones is de kritiek dat door de afstand van de dronebestuurder ten opzichte van het operationeel gebied er minder psychologische remmingen zouden zijn bij het toepassen van dodelijk geweld, het zogenoemde ‘playstation phenomenon’. Het bestaan van dit fenomeen is vooralsnog onvoldoende wetenschappelijk bestudeerd.’
Het ware beter geweest als de opstellers zich hadden onthouden van een oordelende passage buiten hun eigen vakgebied, aangezien deze kort door de bocht is en mijns inziens een foutieve beoordeling van aanwezig wetenschappelijk bewijs representeert.
Het ‘playstation phenomenon’ maakt namelijk deel uit van een algemener proces dat wordt aangeduid als deïndividualisering; een goed gedocumenteerd fenomeen.

Deïndividualisering
Deïndividualisering is een proces waarbij het individu voelt dat hij/zij niet primair geïdentificeerd kan worden omdat hij/zij vermomd is of opgaat in een groep. Met andere woorden maskers en vermommingen geven anonimiteit.
Deze anonimiteit is toepasbaar op het bedienen van een bewapende drone. Er is immers sprake van een fysieke barrière tussen agressor en target, de agressor is voor het target onzichtbaar.
Deze anonimiteit leidt bewezen tot het sneller vertonen van agressie en ook van ernstiger vormen van agressie.
Silke (2003) onderzocht de relatie tussen anonimiteit en agressie in 500 interpersoonlijke geweldplegingen. In 206 gevallen droeg de agressor een vermomming om de identiteit te maskeren. Silke’s onderzoek toonde een significante positieve relatie tussen het gebruik van een vermomming en de mate van geweld.
De resultaten van dit onderzoek ondersteunen eerdere resultaten van onder andere Watson (1973) die vond dat personen aanzienlijk meer agressie vertonen als hun identiteit verborgen is.
Ook onderzoek van Zimbardo (1969) laat dezelfde relatie zien. Hij toonde aan dat proefpersonen die een masker droegen veel sneller overgingen tot het toedienen van elektrische shocks en ook nog doorgingen tot een veel hoger voltage.

De scope van dit artikel is het proces van deïndividualisering. In de praktijk zijn er nog andere psychologische fenomenen betrokken, zoals onder andere de effecten van dehumanisering en autoriteitsdruk.
Het strekt tot de aanbeveling een uitgebreid integraal rapport op te stellen vanuit alle verschillende betrokken vakdisciplines.

Literatuur:
•Silke, A. (2003). Deindividuation, anonymity, and violence: Findings from Northern Ireland. The Journal of Social Psychology, 143, 493.
•Watson, R. (1973). Investigation into deindividuation using a cross-cultural survey technique. Journal of Personality and Social Psychology, 25, 342-345.
•Zimbardo, P. (1969) The human choice: Individuation, reason, and order versus deindividuation, impulse, and chaos. In W. Arnold & D. Levine (Eds.), Nebraska Symposium on Motivation (pp. 237-307). Lincoln, Nebraska: University of Nebraska.
•GI Wilson (2011) The Psychology of Killer Drones – action against our foes; reaction affecting us
•Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken. Advies inzake bewapende drones. (juli 2013)

Getagd . Bladwijzer de permalink.

Geef een reactie