De Kanarie in de Kolenmijn

Maandagavond 20 februari hielden Marianne Thieme en Ewald Engelen een lezing over hun gezamenlijke omkeerboek de Kanarie in de Kolenmijn in hotel Post-Plaza te Leeuwarden. Mocht de naam het nog niet verraden hebben, dan deden de foto’s aan de muren dat wel. Post-Plaza is het voormalig post- en telegraafkantoor van Leeuwarden, een majestueus pand en een fraaie locatie voor een vlammende lezing.

Marianne en Ewald (ik mag Marianne en Ewald zeggen) hielden een duet, voor zover je een lezing zo kunt noemen. De eerste heeft een ecologisch perspectief geschetst van waar we staan, de laatste een economisch perspectief dat ook dieper ingaat op hoe we bij de status quo zijn aanbeland. Beiden doen dat in ongeveer 140 pagina’s of in elk ongeveer een half uur. Daarna was er de gelegenheid om het boek te kopen en het te laten signeren. Of beter nog, om lid te worden van de Partij voor de Dieren waarbij je het boek als welkomstcadeau ontvangt.

Hoewel de Leeuwarder Courant schrijft dat het een avond onder gelijkgestemden was, kreeg ik het idee dat ik als één van de weinigen het boek al had gelezen. Als het aan uitgeverij Promotheus had gelegen, dan was dat allicht nooit gebeurd. Een omkeerboek is leuk, maar wel alleen voor kinderen zo vond men daar. Er zijn meerdere vergaderingen voor nodig geweest aleer men overstag ging en toezegde om het boek uit te zullen brengen zo vertelde Marianne aan het begin van de lezing.

Die situatie gaf meteen ook de rode draad van de lezing aan. Het is de macht van het grootbedrijf dat het probleem is, stupid.

Sinds de jaren ’70 heeft het neoliberalisme z’n nare kop opgestoken (mijn woorden) en sindsdien is groter domweg beter. Iedereen die daar vraagtekens bij stelt doet aan nostalgie. Het gaat immers allemaal beter. De lucht is schoner dan ooit, dankzij dat de PvdA haar ziel aan de VVD heeft verkocht gaat het beter met de economie en is de crisis voorbij. Maar is dat wel zo? De sprekers antwoorden met een volmondig neen.

Het gaat niet beter, het probleem is afgewenteld op degenen wiens schuld het niet was en het probleem is verplaatst. Ja, de lucht in Nederland is schoner dan ooit, we kunnen weer zwemmen in de grachten van Amsterdam maar ten koste van wat? Ten koste van enorme vervuiling elders op de wereld. De geglobaliseerde waardeketens zijn ongeveer net zo transparant als de smog in Beijing. Welk probleem waar vandaan komt en wiens schuld het is valt niet meer te overzien. Of het nou herverpakt paardenvlees is dat als runderbiefstuk verkocht wordt of dat het herverpakte hypotheken zijn, het is hetzelfde laken een pak. De bio-industrie en de beursmaffia verschillen alleen op het vlak van welk product ze versnijden.

Ga maar na, er zijn in Nederland productielijnen die 10.000 kippen per uur slachten, drie per seconde. Daar is geen toezicht op te houden. Zo ook hebben we High Frequency Trading, algoritmes die in fracties van seconden megatransacties maken ter waarde van jaarsalarissen waar menigeen jaloers op kan zijn (wederom mijn woorden). Die systemen zijn te groot, te complex en te snel om binnen enigerlei vorm van menselijk toezicht beheersbaar te zijn.

De bio-industrie slacht 70 miljard dieren per jaar, de ECB pompt 80 miljard per maand in de bancaire sector. En wat gebeurt er met de opbrengst daarvan? Niks, behalve de winst oppotten en mega-overnames faciliteren. Dankzij vrijwel gratis geld van de ECB is Bayer bij machte om Monsanto over te nemen.

Toch maalt vrijwel de hele politieke kaste daar niet om. Noch doen de media dat. Als Rutte rapporteert dat de economie boven verwachting groeit, dan zingt het hele journaille halleluja. Wie er met de winst vandoor gaat vragen ze niet. Net zomin dat ze vragen wat er met de sociale zekerheid of de loonontwikkeling gebeurt. De enige keer dat het journaille in opstand kwam, was bij aanvang van het Kabinet Rutte-Asscher. Toen bleek een inkomensafhankelijke zorgpremie de copypaste-kaste vrij hard te raken en was het paniek in de tent. (Mijn woorden die laatste zin.)

Het gaat helemaal niet goed, het gaat ronduit slecht. De problemen zijn niet opgelost, ze zijn uit het zicht geschoven. De vluchtelingencrisis draait vooral om waterschaarste die wij hebben helpen veroorzaken met onze sperzieboontjes uit landen die kampen met droogte en hongersnood. Ieder conflict dat religieus lijkt valt uiteindelijk terug te voeren op een gebrek aan basale levensbehoeften.

De schaal is dermate vergroot dat het iedere verantwoordelijke onzichtbaar en onaantastbaar maakt. Daardoor zien we het niet. Voorheen was het zo dat iedere nieuwe generatie het beter kregen, nu is het uit met de pret. Het is zelfs ernstig de vraag of we 2050 overleven. Niet mijn woorden, niet die van de Partij voor de Dieren maar van Forbes, een gezaghebbend, bepaald niet links tijdschrift.

Om de problemen aan te pakken moeten we niet wijzen naar de vermeende overbevolking zoals een mevrouw uit het publiek trachtte te doen. Integendeel, we moeten probleemeigenaar worden door terug te vallen op de menselijke maat. Weg met het idee dat er geen alternatief zou zijn, weg met de gedachte dat de status quo is voortgekomen uit een natuurwet. Terug naar de menselijke maat.

Die menselijke maat begint bij jezelf, het begint bij de aanwezige boer die aangaf graag voor dierenwelzijn te gaan, het begint bij bewust consumeren. We hebben meer macht dan we denken, iedere keer als je iets koopt dan stem je met je portemonnee. Wees daar wijs in. Hoe meer mensen dat doen, des te verder we op weg zijn naar een betere wereld die zeker mogelijk is.

Denk goed na over welk rondje je 15 maart rood kleurt en wat je ook kiest, stem voor een vrouw.

 

 

Getagd , . Bladwijzer de permalink.

Reacties zijn gesloten.