Een defect jeugdzorgsysteem; het gevaar van dossiers

kafka in de polderHoe een kafkaësk proces uiteindelijk uitmondt in het ontheffen van moeder uit het gezag. Dit artikel is een analyse op basis van de officiële documentatie. Het proces wordt beschreven en tussendoor staan korte statusopmerkingen.

Huliya en haar zoontje Bulut vormen samen een gezellig gezinnetje binnen een hechte familie. Bulut groeit op in een stimulerende omgeving bij zijn hoogopgeleide alleenstaande moeder en ook aan liefde en warmte komt hij niets tekort; kortom een doodnormaal gezin.

Eind 2009 zijn een aantal missers bij instanties en een psychiatrisch vermoeden van iemand die hiertoe niet is opgeleid de bizarre triggers van het door Bureau Jeugdzorg uit huis halen van Bulut. Een opeenvolging aan fouten die enkel in je ergste nachtmerrie als ouder voorkomen, leiden uiteindelijk tot het uit het gezag ontheffen van de moeder.

De aanleiding: in 2009 krijgen Hulyia en Bulut beide last van hun slijmbeurzen en uitslag op de huid. De (waarnemend) huisarts denkt aan vlooien en schrijft een middel voor. Als de klachten niet verdwijnen, schrijft de huisarts bij een tweede bezoek een middel tegen schurftmijt voor; ook dit helpt niet. Huliya vermoedt dat de klachten te maken zouden kunnen hebben met de renovatie en constateert achter het ventilatierooster een aanzienlijke hoeveelheid kleine zwarte korrelachtige elementen die lijken op dode beestjes. De waarnemend huisarts schrijft ondertussen in Huliya’s dossier ‘parasietenwaan’. Omdat uit laboratoriumonderzoek bleek dat het niet om ‘beestjes’ ging, doet een collega van de huisarts een AMK (algemeen meldpunt kindermishandeling) melding.

Huliya meldt zich bij de wethouder wonen over de aanhoudende gezondheidsklachten en het vermoeden dat deze iets te maken hebben met de woonomgeving. In plaats van haar serieus te nemen en de wooninspectie in te schakelen, stuurt hij achter haar rug om de melding naar een interne afdeling die zich bezighoudt met jeugd en gezin. Bij deze afdeling zijn ook de gegevens over de leerplicht bekend en op basis van het feit dat Bulut (wegens de ziekte waar ze nu juist een oplossing voor zoekt) 11 dagen ziek is geweest in 4 maanden tijd, doet de medewerker een AMK-melding. Lees meer

Open brief inzake decentralisatie jeugdzorg

Geachte Kamerleden,

De decentralisatie op basis van de wet op de jeugdzorg, wet werk en inkomen en de wet maatschappelijke ondersteuning leveren ingrijpende privacyrisico’s op.

De gemeente krijgt via de hulpverleningsdossiers veel gevoelige gegevens — waaronder medische, financiële en justitiële gegevens — over een gezin in één hand. Dit is een forse gegevensuitwisseling, terwijl veel nog niet is geregeld en er alleen nog maar een grove schets beschikbaar is.

Zolang er geen Privacy Impact Assessment (PIA) is gemaakt en er niet meer duidelijkheid is over welke precieze gegevens voor wie toegankelijk zijn, kunnen er geen garanties over een zorgvuldige omgang met (persoons)gegevens worden gegeven. De invoering moet daarom uitgesteld worden.

Wij vragen uw aandacht voor de volgende punten.

1. Gezin blijft regisseur over hun leven. De regie over het leven komt met deze wetsvoorstellen meer bij de gemeente te liggen. Dat is een enorme bevoegdheid die de overheid naar zich toe trekt. Het is een belangrijk mensenrecht dat mensen zoveel mogelijk zelf de regie over hun leven voeren, zoals onder andere is vastgelegd in artikel 8 EVRM. Deze wetsvoorstellen maken daar inbreuk op. Het uitgangspunt moet inderdaad zijn “één regisseur“, maar die regisseur zou het gezin of de persoon zelf moeten zijn.

top ▲ Lees meer

Jeugdzorghervorming; nog steeds geen woord over privacy en IT

jeugdzorg 3.0In het kader van bezuinigingen heeft het kabinet bedacht dat overheveling van jeugdzorg naar gemeenten een uitstekend idee is. Onder het mom van ‘zorg dichterbij’ is de gedachtegang dat deze route tot besparingen gaat leiden. In een professionele setting breng je eerst alle proceswijzigingen van hoofdprocessen tot en met werkinstructies in kaart om bottlenecks te lokaliseren en impactanalyses te doen op alle verschillende niveaus. Helaas lijkt het vooralsnog dat wellicht mede door de gigantische tijdsdruk een en ander over het hoofd wordt gezien. Over privacy en benodigde IT heb ik eigenlijk nog zeer weinig gehoord of gelezen.

Een gezin, een dossier, een regisseur
Duikende in de documentatie van de gemeenten die te vinden is op internet valt op dat als uitgangspunt een gezin, een dossier, een regisseur is genomen; ook de communicatie vanuit het kabinet sluit hierop aan. Op het oog lijkt dit een prima uitgangspunt, versnippering leidt immers tot governance problematiek waar niemand bij gebaat is.
In de opzet brengt een regisseur ongeacht welke type aanvraag een heel gezin in kaart waarop vervolgens eerst gekeken gaat worden naar oplossingen in de kleine omgevingscirkel. In de praktijk zal de kleine omgevingscirkel rondom het gezin meestal bestaan uit de school en de sociale directe omgeving.
Inhoudelijk zal de regisseur in het beste geval de casus bespreken in een multidisciplinair team, in de praktijk zal dit al snel een onmogelijke processtap blijken te zijn vanwege de omvang van het aantal meldingen en de beschikbare tijd van zo’n team. We zullen dus de regisseur in een behoorlijke solo beslissingsrol gaan zien. Lees meer